Karagöz ve Hacivat, hayal perdesinin gölge kahramanları

http://timeturk.com/images/news/17614.jpg

Bir Karagöz vardı bir de arkadaşı Hacivat… Hayal perdesinin iki cengâver, komik gölge kahramanları…

Yanlış anlamalar üzerine kurulu bir oyunun mizahla kesişen usta tasvirlerini hatırlamak ve hatırlatmak adına, Karagöz ve Hacivat’ı In İstanbul dergisine konuk ediyoruz.

Karagöz ve Hacivat’ın sesini ne zamandır duymuyoruz? Kaç Ramazan hayal perdesini görmeden geçti? Bundan 40–50 yıl öncesinin çocuklarının vazgeçilmez eğlencelerinden biriydi Karagöz oyunu. Düğünlerde mutlaka bulundurulur, Ramazan geceleri bazı semtlerin kahvelerinden eksik edilmez, teravih namazından sonra babalar ve dedeler, çocukları hayal dünyasına götürürlerdi. Perdenin arkasında tef, keman ve lavtadan çıkan ezgilerle havaya giren çocuklar da makam tuttururlardı. Bugün her ne kadar Karagöz’ün yerini başka eğlenceler alsa da yine hayalîler var; inatçı bir Karagöz ve elbette efendi bir Hacivat var.

Ve perde…

Önce hayal perdesi kuruluyor ve ışık ayarlanıyor. Perdeye saksı, çiçek ve kedi gibi aslında oyunla pek de ilgisi olmayan ‘göstermelik’ yerleştiriliyor ve seyirci oyunun atmosferine kendini hazırlıyor. Göstermelikler nareke adı verilen kamış bir düdüğün sesi eşliğinde perdeyi terkediyor ve Hacivat sol taraftan bir semai okuyarak huzura geliyor. Ardından da da “Hay, Hâk!” diye başlayan perde gazelini okuyor ve seyircileri selamlıyor. “Yar bana bir eğlence medet!” diyerek Karagöz’e sesleniyor.

Karagöz bu hemen çıkar mı sahneye, elbette reddediyor. Hacivat kararlı; ısrar ediyor ve Karagöz bir hışımla soluğu sahnede alıyor ve Hacivat’la kavgaya girişiyor. Patırtı, gürültü derken Hacivat kaçıyor. Karagöz perdede yalnız kalıyor ve Hacivat’tan yakınmaya başlıyor. Hacivat, hayal perdesine geri dönüyor ve diyalog -namıdiğer Muhavere- bölümü başlıyor…

Karagöz ile Hacivat arasında geçen “Muhavere” bölümünde kültürlü, bilgili ve okumuş olan Hacivat devamlı mantıklı konuşarak Karagöz’e bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Karagöz ise cahilliği nedeni ile her söyleneni ters ve yanlış anlayarak Hacivat’a cevap veriyor. Karagöz oyunun en komik bölümü olan Muhavere, esas oynanacak oyuna atıfta bulunan mesajla son buluyor. Ardından ışık kararıyor ve bir sonraki ‘Fasıl’ bölümü için dekor değişiyor.

Fasıl bölümünde, Karagöz Kayıkçı, Cazular, Salıncak, Sakallı Gelin (Ters Evlenme), Hamam, Abdal Bekçi, Kanlı Kavak, Kanlı Nigar, Yalova Sefası, Yazıcı, Sünnet gibi belli başlı Karagöz oyunları oynanıyor. Oyunlara, değişik kıyafetleri ve şiveleriyle dikkat çeken Çelebi, Yahudi, Zenne, Tuzsuz Deli Bekir, Matiz, Acem, Arap, Ak Arap, Arnavut, Beberuhi, Ermeni, Rum, Kürt, Laz, Kastamonulu, Tiryaki, Kocakarı gibi özel karakterler de katılıyor. Böylece oyun renkleniyor, hayal perdesi şenleniyor ve kahkahalarla final bölümüne geçiliyor.

“Yıktın perdeyi, eyledin viran!”

Final bölümü, birkaç dakika sakin geçse de Karagöz ve Hacivat arasında hemen yeni bir anlaşmazlık daha başlıyor. Karagöz bu, durur mu? Başlıyor Hacivat’ı dövmeye…Hacivat: “Yıktın perdeyi eyledin viran! Varayım sahibine haber vereyim hemân!” diyerek perdeden çıkıyor. Karagöz ise: “Her ne kadar sürç-i lisan ettiysek affola!” diyerek seyirciyi selamlıyor ve sağ köşeden yavaş yavaş yükselerek perdeden çıkıyor.

Karagöz efsanesi: Sadece hayal perdesinde değil…

Gölge oyununun çıkış noktası Uzakdoğu olarak bilinir. Türklerin ise Çin ile yakın ilişkileri dolayısıyla bu sanatı öğrendikleri ve kendi kültürleri doğrultusunda geliştirdikleri söylenir. Gölge oyunu tekniğinin Anadolu kültüründe Karagöz adını alması konusunda çeşitli görüşler olsa da bunlardan en yaygın olanı Bursa’ya ait bir hikâyedir.

Hikâyeye göre Osmanlı padişahlarından Orhan Gazi Ulucami’yi yaptırırken demirci ustası Kambur Bali Çelebi (Karagöz) ile duvarcı ustası Halil Hacı İvaz’ı (Hacivat) çalıştırır. Eğlenceli ve şakacı olan bu iki karakterin arasında geçen nükteli konuşmalar diğer işçilerin dikkatini dağıtıp işlerini aksatmalarına sebep olur ve cami inşaatı yavaş ilerler.

Durumu öğrenen Orhan Gazi bu duruma çok sinirlenir ve her ikisini de idam ettirir. Fakat yaptıklarından sonra pişmanlık duyar. İlk Karagözcü olarak kabul edilen “Şeyh Küşteri” ise sarığını başından çıkartıp perde olarak gerer ve ayaklarından çarıklarını çıkartıp birini Karagöz diğerini de Hacivat olarak bir ‘şem’ yakarak Sultan Orhan’a Karagöz oynatır.

Her ne kadar Karagöz-Hacivat idam edilse de ikilinin konuşmaları ve şakaları, gölge oyunuyla kuşaktan kuşağa aktarılan seyirlik bir oyuna dönüşür. Anadolu kültürünün temel özelliklerini yansıtan bir gelenek haline gelen gölge oyunu, tasvirleri, karakterlerin dili, kıyafeti, musikisi ile kültürel ve sosyal birçok değeri içinde barındırır. Geleneksel tiyatro, müzik, edebiyat ve resim sanatlarının özelliklerini üzerinde toplayan gölge oyununda yer alan karakterler de gölgeleriyle sadece hayal perdesine değil, zihnimize de kazınır.

“Kar-i Kadim”, “Nev- i İcad”

Karagöz oyun metinleri ‘Kar-i Kadim’ ve ‘Nev-i İcad’ olmak üzere ikiye ayrılır. Eski Karagöz oyunlarına Kar-i Kadim denir. Kar-i Kadim oyunların sayısı, Kadir Gecesi hariç tüm Ramazan gecelerinin sayısına denktir. İlk ve son gece oyunları bellidir. İlk gece ‘Mandıra’, son gece ise ‘Meyhane’ oyunu oynatılır.

Son gece Meyhane’nin oynatılmasının sebebi de ertesi gün bayram olduğu için meyhanelerin açılacağını müjdelemektir. Yeni Karagöz oyunlarına ise Nevi- i İcad denir. Bu oyunlar, yirmi sekiz oyunun dışında kalan yeni oyunlardır. Eskiden Karagöz oynatan kişiye ‘Hayalî’, ‘Hayâlbâz’ ve ‘Şebbâz’ isimleri verilirdi. Günümüzde onlar ‘Usta’ diye anılsalar da ‘Hayalî’ ismini kullananlar da var. Karagöz oyununun tek aktörü Hayalî’dir. Tasvirleri işler, onları oynar ve seslendirir.

Karagöz’ün efendileri

Karagöz oyununda trajik-komik sahnelerin büyük bir çoğunluğu çeşitli karakterlerin varlığı ile gerçekleşir. Bu karakterler mahallenin insanlarıdır. Oyunda sıra ile perdeye gelirler. Karakterlerin bir bölümü Anadolu’nun çeşitli yörelerinden İstanbul’a para kazanmak için gelen ve belli bir işi olan kişilerdir. Genellikle yöresel giysileriyle kendi lehçeleri ile konuştukları için onların bu farklılıkları bir “mizah unsuru” yaratır.

Karagöz

Adından da anlaşıldığı üzere Karagöz oyunlarının en önemli karakteri ve başrol oyuncusudur. Dışa dönük, düşüncelerini ve duygularını çekinmeden açığa vuran, olduğundan başka görünmeye çalışmayan, eğitim görmemiş bir halk adamıdır. Oyunlarda halkın ahlaki sağduyusunun temsilcisidir. Halk, onun ortalığı dolandırmak, insanları kendi saf duyguları ile kandırmak gibi ufak tefek kusurlarını hoş görür.

Düşündüğünü hemen söylediği için başına çeşitli dertler açılır. Belirli bir işi ve eğitimi olmadığı için sürekli geçim sıkıntısı çeker. Değişik oyunlarda rol icabı değişik kılıklarda ve tiplerde görülür. Kadın Karagöz, Eşek Karagöz, Çıplak Karagöz, Bekçi Karagöz, Gelin Karagöz, Sünnet Çocuğu, Kameraman Karagöz gibi…

Hacivat

Hacivat, Karagöz’ün tam tersi bir tiptir. Öğrenim görmüştür. Bir rivayete göre Enderun’da okumuştur. Medrese diliyle çok kibar ve nazik konuşur. Her konuda bilgisi vardır, müzik, edebiyat, resim, ekonomi, matematik, gramer, güzel konuşma ve görgü kuralları gibi hemen her konudan biraz anlar ve bunları her fırsatta Karagöz’e öğretmeye çalışır.

Yüze gülen, içten pazarlıklı ve her konuda politik davranabilen bir kişiliğe sahiptir. Ama aynı zamanda, arabulucu, kavgaları yatıştırıcı, ölçülü, ağırbaşlıdır. İyi bir iş adamı olmasına rağmen çoğunlukla Karagöz’ü çalıştırmayı tercih eder. Bazı oyunlarda Karagöz gibi değişik kıyafet ve tiplemelerle görülür.

Çelebi

Karagöz oyunlarının vazgeçilmez klasik karakterlerinden birisidir. Çelebi, kimi oyunlarda yurtdışında eğitim görmüş biri, kimi oyunlarda zengin bir mirasyedi, kimi oyunlarda ise sıkı bir zamparadır. İyi eğitim görmüş, keyfine düşkün bir kişidir. Elinde her zaman bir demet çiçek, baston, şemsiye ya da bir paket bulunur.

Zenne

Zenne, Karagöz oyunlarında kadınlara verilen genel isimdir. Zenneler çeşitli yaş ve sosyal sınıftan olabilir. Genellikle kavgacı, kurnaz ve maddi değerlere önem veren tiplerdir.

Tuzsuz Deli Bekir

Bir elinde kama, bir elinde şarap kabı ile perdeye nara atarak gelen bir kabadayıdır. Herkesin korkulu rüyasıdır. Zeybek, Sarhoş ve Külhanbeyi olarak da anılır.

Matiz

Çoğu oyunlarda Tuzsuz Deli Bekir ile aynı kişi olduğu söylense de Matiz farklı bir sarhoş tiplemesidir.

Baba Himmet

Gölge oyunun en iri yarı tasviri yani tiplemesi olarak bilinir. Kastamonulu Baba Himmet ya da Oduncu Himmet diye de adlandırılır. Sırtındaki baltası, odunculuk yapar. Kaba bir konuşma biçimi vardır ve Kastamonu şivesi ile konuşur.

Beberuhi

Boyu kısa ve aklı kıttır. Sürekli Karagöz ile dalga geçer ve onu çıldırtmaya çalışır. Karagöz oyunlarında ‘Altı Kulaç’ lakabıyla da tanınır.

Yahudi

Yahudi, şive taklitleri için kullanılan tiplerin en tanınmışıdır. Kurnazdır, Karagöz’ü kandırmayı sever. Genellikle eskici rolünde karşımıza çıkar.

Tiryaki

Afyona düşkünlüğü ile tanınır. Tütün, nargile gibi keyif verici şeyleri kullanır. Her yerde uyuklaması en önemli özelliğidir.

Belirttiğimiz bu belli başlı Karagöz tiplerinin yanı sıra, birçok da yabancı, Müslüman olmayan, cüce, kambur, kekeme, kötürüm gibi engelliler ile dokunulmazlığı olan deli tasvirleri de vardır. Ayrıca seyirciyi eğlendirmek için çengi, dansöz ve günümüzün popüler kişilerinin tiplemeleri de oyun sonlarında perdede görünür.

Yaşayan en yaşlı Karagöz ustası

Yaşayan en yaşlı Karagöz ustamız Tacettin Diker, her pazar Sakıp Sabancı Anadolu Lisesi’nde Karagöz oynatıyor. 1923 doğumlu olan Diker, 1973 yılında Atatürk Kültür Merkezi’nde açılan Karagöz oynatma ve yapımı kurslarına katılmış ve usta olma yolunda emin adımlarla ilerlemeye başlamış. 1976 yılında da Ziraat Bankası’ndan emekli olduktan sonra da profesyonel olarak bu işi yapmaya başlamış.

Onun Karagöz sevdası ailesinden geliyor. Tacettin Diker’in doğmadan önce ölen dayısı da Karagöz ustasıymış. 4–5 yaşındayken dayısından kalan bir hazine kutusu ele geçiren Tacettin Diker’in aklına kutudaki Karagöz hemen kazınmış. Ancak Karagöz tasvirlerini gördükçe dayısını hatırlayıp üzülen ailesi tasvirleri saklamış. Bu tasvirler bugün bile saklandığı yerde duruyor.

Yurt dışında pek çok festival ve etkinliğe katılan Diker, Fransa, Almanya, Hollanda başta olmak üzere Tunus, Kıbrıs, İtalya ve Avusturya’da özel gösteriler ve atölye çalışmaları düzenlemiş. Tacettin Diker’e göre Karagöz ve Hacivat, halkın gönlünde yaşayan birer halk kahramanı. Karagöz oynatanın da bu durumu akıllarından çıkarmamaları gerektiğini söylüyor.

“Karagöz’de usta ile izleyici arasında perde vardır. Bu perde göz temasını engellediğinden izleyicinin tepkilerine göre oyunu yönlendirmede ustaya büyük iş düşer. Kendini tekrar etmemeye özen göstermelidir, çünkü izleyici aynı şeye beş kere gülemez. Karagöz doğaçlamaya dayanan bir oyun olduğundan ustanın birikim sahibi, günceli takip eden, espri yeteneğine sahip ve hazır cevap biri olması gerekir.”

Her ne kadar Karagöz ve Hacivat’ın modernize edilerek oynatılmasını savunsa da Diker “Oyunun sabit karakterleri olan Karagöz ve Hacivat hep olduğu gibi kalmalıdır. Kimse Karagöz’ün “müzelik” haline dokunmamalıdır. Diğer yandan da yeni nesillere sunabilmek için Karagöz’ü hem günümüze uyarlamak hem de oyunlarda gençlerin anlayabileceği bir dil kullanmak gerekir.

Ben işe, perde gazelini Türkçeleştirmekle, “Perde kurdum ışık yaktım, açıldı Bursa’da bahtım” diyerek başladım. Yavaş yavaş güncel konuları kullanmak için de çaba gösteriyorum. Örneğin perdeye kale kurdum, Karagöz’ü topçu gibi giydirdim. Sanırım başarılı da oldu” diyor.

Kaynak: Eda Özer/ In Istanbul Dergisi sayı 6

About these ads
Etiketler , ,

69 thoughts on “Karagöz ve Hacivat, hayal perdesinin gölge kahramanları

  1. oyunlar diyor ki:

    guzel bir site

  2. Sıla diyor ki:

    Bence bunu hazırlayan şahıs çok güzel hazırlamış.Çok teşekkür ederim…

  3. yasmin diyor ki:

    bence bu ödev hiç güzel olmamış ve aradığım şeyi bulamadım çok çirkin bi ödev

  4. serhat diyor ki:

    çok sewdim burayı çok güzel çok teşekkür ederim

  5. yumoş diyor ki:

    bence fna deil ama arkadaşlar sadece beğenip beğenmediğinizi yazsanız küfürbaz olmasanız.

  6. eylül diyor ki:

    bence çok güzel.işime çok yaradı.

  7. irem diyor ki:

    bence çok güzel tiyatro ödevimde çok yardımcı oldu çizmekte zaten iyiyim.bunu okudum daha iyi oldum

  8. ß!Lqé diyor ki:

    gezdiğim bütün sitelerin içindekiler toplanıp arşivlenmiş gibi site yöneticilerine tebrikler çok güzel olmuş

  9. ß!Lqé diyor ki:

    ayrıca küfür edenler oda sizin zeka yetmezliğiniz.bu kadar şeyin içinden bulamıyosanız artık xD

  10. sevde diyor ki:

    sağolun abi yaaa 1 sayfadan 2 konuyu birden buldum yardımınız çok oldu sağolun…….

  11. seda diyor ki:

    insan olan insan gibi yorum yapar hayvan gibi degil…

  12. muzaffer diyor ki:

    lan olum madem yapıyosunuz böle bir sayfa ozaman birazda hikaye yazın lan …………………………………………………………………………………………töğbe töğbe!!!!!!!!!!!!!!

  13. mert diyor ki:

    süpper bir şey ben proje odevinde kullancam oğretmen kesin 100 verir ama bide konuşmalar olsa çok daha iyi olacak ben buldum ama o da çok uzun lütfen biri yardımcı olsun :):):):):):):)):):):

  14. Pınar Ürdem diyor ki:

    Arkadaşlar sizin hiç bir dediğinize katılmıyorum.Tabi bazılarınkini okumadım ama bence bu site cok güzel ve insanların yararına yapılmış bir site benim ödevim için cok yararlı oldu bende okulda gölge oyunu oynatcam ve bu bilgiler benim için cok yararlı terbiyesisler şeyler yazmayın kendinizi daha cok ahşalamayın!

  15. baran diyor ki:

    arkadaşlar küfür etmeyin ama güzel olmuş by
    msn mi? isteyen little_gang6@hotmail.com

  16. ramazan diyor ki:

    valla düzel site uğraşanlara tebrik ederim

  17. zeynep diyor ki:

    benimde ödevim var lütfen yardım edin!!!

  18. iremmmm diyor ki:

    ya güzel ama cok uzunnnn :( kısaltsanız daha güzel olurrrrrrrrrrr

  19. samet diyor ki:

    o en yukardaki arkadaş ne demek istemiş öyle ağzını düzeltsin yoksa ben oraya gelir onun ağzını düzültdirim kendini birşey sanıyo galıba

  20. berke diyor ki:

    çok güzel ama keşke resimlerini de koysaydınız

  21. sena diyor ki:

    site fena deil ama kontrolden gecmeli özellikle yorumlar denetlenmeli benim işime yaramadı ama küfür de etmiyorum

  22. ygy diyor ki:

    bence güzel olmuş bana yardmcı oldu emeğinize sağlık……..

  23. sena diyor ki:

    bence bu site kötü ben burada istediğimi bulamadımm saçmaa

  24. ayşennnnnn!!!!!!!!!!!!1 diyor ki:

    yaaaaaaaaaaaaaaaaaaa çokkk acaip kişiler

  25. ayşennnnnn!!!!!!!!!!!!1 diyor ki:

    çokk salakça sitea

  26. ayyyyyyyyyyşşşşşşşşşeeeeenn:(:):);):):):):):): diyor ki:

    sitede herşey gok yok ya olmazki böle site

  27. ayyyyyyyyyyşşşşşşşşşeeeeenn:(:):);):):):):):): diyor ki:

    istediğimiz şey yok deme sena

  28. berna diyor ki:

    süper
    site

  29. berna diyor ki:

    iğrennçççççççççç

  30. ezgi diyor ki:

    slm arkadaşlar ben 5. sınıf öğrencisiyim bu site işime çok yaradı saoolun çok güzel

  31. illaydaaaaaaaaaaa diyor ki:

    sena sebsin o berna sensin o azyşuk sensin o gerzek

  32. illaydaaaaaaaaaaa diyor ki:

    benim işime yaradı güzel olmuş bence sagolun

  33. lale diyor ki:

    ya bu site çoookkkk uzun bizim öğretmen okutmaz bunu ama yaparım bişey

  34. mert diyor ki:

    çok güzel site hazırlayanlara tşk ederim

  35. Yiğit diyor ki:

    Ezgi yalnız ben üniversteye gidiyo.

  36. Yiğit diyor ki:

    yanlış yazdığım için özür dilerim. Ama ben senden çok büyüyüm.

  37. ahmet diyor ki:

    ben salağım

  38. berke diyor ki:

    bence site çok güzel.

  39. ercüment diyor ki:

    (-_-):-)

  40. AHMET SÜMER diyor ki:

    çok süper çok işime yara dı performans 5 yani 100

  41. AHMET SÜMER diyor ki:

    kim lan buna igrenç kötü diyen adam olun insan olun bu siteye kötü denmez

  42. şevval diyor ki:

    hiç güzel bi site değillllllllllllllllllll

  43. serkan diyor ki:

    bnce fena deil azıcıkta olsa işime yaradı öğretmen beğenir işallah

  44. ırmak diyor ki:

    çok ilginç isimler var

  45. yasin diyor ki:

    teşekkürler çok güzel ellerinize sağlık :D

  46. aslınaz diyor ki:

    çok güzel bir site çok işime yaradı çok tşk :)

  47. fksadjfkejrf diyor ki:

    tam istediklerimi buldum siteye tşkkrler :)

  48. edanur diyor ki:

    öncelikler bu sitede emegi geçen herese tşkler süper er seyi bulabldm burdan çok yardimci oldu bu site bana ve sonrada kötü yorum yapan kisiler çok çalışında siz bi site kurun o zmn sizi görelim bence.. hersey için tskler. süper. bir site..

  49. Mehmet diyor ki:

    Cok qüzeL oLmus Yapanın eLine koluna sağlık.

  50. Serdar Yıldırım diyor ki:

    KARAGÖZ İLE HACİVAT: EKMEK

    Bursa sokaklarında gezip dolaşan Karagöz ile Hacivat, Pınarbaşı Meydanı’na geldiklerinde yorulduklarını anlarlar ve bir ağacın altına oturup dinlenirler.

    Daha sonra Hacivat: “ Aman Karagözüm, içim bayıldı. Fırından ekmek al da suya banıp yiyelim. “

    Karagöz: “ Ekmek alayım da yakında fırın var mıdır? “

    Hacivat: “ Var ya. Az önce önünden geçtik. “

    Karagöz: “ Hiç fark etmedim. Yerini tarif et, hangi somun fırınında? “

    Hacivat eliyle işaret eder:

    “ Şuradaki inek ahırının ilersindeki somun fırınında. “

    Karagöz: “ Ne işi varmış elinin ineğin kuyruk sokumunda? “

    Hacivat: “ Karagözüm, nerden çıkarırsın ineğin kuyruk sokumunu? Hani şu ahırın ilersindeki somun ekmek fırınında. “

    Karagöz: “ Ahırda samandan ekmek mi pişiriyorlar? “

    Hacivat: “ Hiç samandan ekmek olur mu, Karagözüm? Buğday ekmeği olur, buğday. “

    Karagöz: “ Atlara buğday ekmeği, insanlara saman ekmeği. “

    Hacivat: “ İnsanlar saman ekmeği yemezler, Karagözüm. İnsanlara buğday ekmeği, atlara saman ekmeği. “

    Karagöz: “ Demek o fırında atlara saman ekmeği pişiriyorlar. “

    Hacivat: “ Öyle demek istemedim. “

    Karagöz: “ Ama öyle dedin. Atlara saman ekmeği dedin. “

    Hacivat: “ Dur Karagözüm. Sana cümle anlatayım derken, ben kelimeleri şaşırdım. Gitmemek için, böyle yaptın. Ağzımdan çıkanı kulağıma duyurmadın. Ben bir ekmek alıp geleyim, “ diyen Hacivat hızlı adımlarla oradan ayrılır. Biraz sonra elinde bir somun ekmek ve bir çanak suyla gelir. Ekmeği ikiye böler ve yarısını Karagöz’e verir. Birlikte ekmeklerini suya banıp yerler.

    SON

  51. Serdar Yıldırım diyor ki:

    Karagöz İle Hacivat: Küheylan

  52. asya gün diyor ki:

    siteye kötü diyosunuz ama o zaman nie bu siteye baktınız bence çok güzel bir site siz sitenin ne anlattığına bakıyosunuz siz sanki çok mu bilionuz ds konuşuonuz :D

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 34 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: